İki devletli çözümdü. Uygulanmış olsaydı, İsrail altındaki Batı Şerianın %94ünden fazlasında bir Filistin devleti yaratacaktı. Olmertin çizdiği haritanın neredeyse mistik bir statüsü var. Yıllar boyunca çeşitli versiyonları görüldü ama asla medyaya açıklanmadı. Şimdiye dek.
Haritanın detayları
Ehud Olmertin iki devletli çözüm haritası, İsrail ve Filistin devletlerini yan yana gösteriyor. Haritada, İsrailin ilhak etmeyi teklif ettiği, Batı Şerianın %4,9luk kısmını oluşturan bölge ayrıntılarıyla görülüyor. Bu bölgede, tıpkı 1990lı yılların sonlarındaki teklifler gibi büyük Yahudi yerleşimleri bulunuyor. Eski Başbakan, İsrailin karşılığında Batı Şeria ve Gazze Şeridinin kenarlarındaki eşit miktarda İsrail toprağını vereceğini söylüyor. İki Filistin bölgesi de bir tünel ya da otobanla birbirine bağlanıyor.
Olmert ve Abbas arasındaki görüşme
Toplantının sonunda Olmert, Filistin lideri imza atmadığı sürece haritanın bir kopyasını vermeyi reddetti. Abbas da reddetti ve tam anlamıyla ne teklif edildiğini anlayabilmek için haritayı uzmanlarına göstermesi gerektiğini söyledi. Olmert, ertesi gün harita uzmanlarıyla toplanma konusunda uzlaştıklarını anlattı. Ancak toplantı hiç gerçekleşmedi. Abbasın özel kalemi Refik Hüseyni, Kudüsten o gece ayrıldıklarındaki atmosferi hatırlıyor ve Tabii ki güldük diyor. Filistin lideri planın doğmadan ölmüş olduğuna inanıyordu.
Gazzedeki durum ve sonuçlar
Gazzedeki durum da meseleyi karmaşıklaştırıyordu. Hamas denetimindeki bölgeden aylar süren roket saldırılarından sonra, Olmert büyük bir saldırı emri vermişti. Aralık ayındaki Dökme Kurşun Operasyonu, üç hafta sürecek yoğun çatışmaları tetiklemişti. Ancak Olmert, Abbasın anlaşmayı imzalamasının çok akıllıca olacağını söylüyor. Gelecekte bir İsrail Başbakanı anlaşmayı iptal etmeye çalıştığında fiyaskonun İsrailin suçu olduğunu söyleyebilecekti.
Kudüs ve yerleşimciler
Olmertin planı aynı zamanda, zorlu bir mesele olan Kudüs için de bir çözüm öneriyordu. İki taraf da, kentin bazı bölümlerini başkentleri olarak görebiliyor ve aralarında dini merkezlerin de yer aldığı Eski Şehir ve etrafı da İsrail, Filistin, Suudi Arabistan, Ürdün ve ABDden oluşan bir kayyumlar komitesine devrediliyordu. Haritanın Yahudi yerleşimlerine etkisi ise büyük olacaktı. Uygulanmış olsaydı, Batı Şeria ve Ürdün Vadisinde yayılmış onlarca topluluk tahliye edilecekti.
Planın başarısızlığı
Şubat ayında İsrail seçimleri yapıldı ve Likudun lideri, Filistin devletine yüksek sesle karşı çıkan Binyamin Netanyahu Başbakan oldu. Olmertin planı ve haritası görünürde yoktu. Eski başbakan hala Abbasın yanıtını beklediğini söylüyor, ancak planı İsrail-Filistin çatışmasını sona erdirmek için kaçırılmış uzun fırsatlar listesine eklendi. 1973te eski İsrailli diplomat Abba Eban Filistinlilerin fırsat kaçırmakta hiçbir fırsatı kaçırmadığını söylemişti. Bu, İsrailli yetkililerin o zamandan bu yana sık sık tekrarladıkları bir ifade oldu. Ancak dünya bunda daha karmaşık, özellikle de iki taraf 1993te tarihi Oslo Anlaşmalarını imzaladıktan beri.
