İran’da ülke çapında hayat pahalılığı ve para birimi riyalin ani değer kaybını protestoyla başlayıp rejim karşıtı gösterilere dönüşen eylemler sürüyor. İran’ın dinî lideri Ali Hamaney, ABD Başkanı Donald Trump’ı hedef alarak gösterilere sertlikle karşılık verileceğini açıkladı.
ABD Başkanı Trump, geçen hafta yaptığı açıklamada İran’daki gösterileri yakından takip ettiklerini belirterek, İran yönetiminin “geçmişte olduğu gibi insanları öldürmeye başlaması durumunda göstericilerin yardımına koşacaklarını, yanıtlarının çok sert olacağını” söylemişti.
İran’ın dinî lideri Hamaney, devlet televizyonundan yayınlanan konuşmasında doğrudan ABD Başkanı’nı hedef alarak meydan okudu. Haziran ayında İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük savaşa gönderme yapan Hamaney, Trump’ın elinde binden fazla İranlının kanı olduğunu söyleyerek, “Dün gece Tahran’da bir avuç vandal gelip ABD Başkanı’nı memnun etmek için kendi sokaklarını harabeye çevirdi. Herkes bilir ki İslam Cumhuriyeti yüz binlerce onurlu insanın kanıyla iktidara geldi. Sabotajcılara karşı geri adım atmayacak” diye konuştu.
Trump’a “Pehlevi” göndermesi
Hamaney’i dinleyen kalabalığın “Amerika’ya ölüm” sloganlarıyla kesilen konuşmasında dinî lider, Trump’ın göstericilere yardım vaadine atıfta bulunarak “ABD Başkanı önce kendi ülkesinin durumuyla ilgilensin” dedi. Hamaney, “kibirli” ABD Başkanı’nın 1979 İslam Devrimi öncesinde İran’ı yöneten hanedanlık gibi devrilebileceği uyarısında bulundu.
1979 İslam Devrimi’nin hemen öncesinde ülkeden kaçan Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin oğlu Rıza Pehlevi Çarşamba günü bir açıklama yaparak İranlıları Perşembe ve Cuma günü gösterilere katılmaya çağırmıştı. Bu çağrı sonrasında İran hükümeti internete erişimi kesmişti.
Pehlevi’den bir mesaj daha
Pehlevi bu sabah sosyal medya hesabından bir mesaj daha paylaştı. Dün akşamki gösterilere katılanlarla gurur duyduğunu söyleyen Pehlevi, İranlıları bu akşam düzenlenecek protestolara katılmaya çağırdı. Pehlevi, “Kesilen internet ve iletişim bağlantılarına rağmen sokaklardan ayrılmayacağınızı biliyorum. Emin olun ki zafer sizin olacaktır” dedi.
Pehlevi, Haziran’daki İsrail-İran savaşı sırasında İsrail’e verdiği destekle ülkesinde tepki çekmişti. İran’daki mevcut gösteriler sırasında Şah yanlısı bazı sloganlar atılmasına rağmen Pehlevi’nin İran kamuoyunun genelinde gerçekte ne kadar etkili olduğu tartışmalı.
Trump: Hamaney gidecek yer arıyor
Hamaney konuşmasında Trump’a yüklenirken Trump da dün Fox News kanalında katıldığı bir programda İran’a yönelik uyarısını yineledi. İran yönetimi için durumun kötüleştiğini söyleyen Trump, dinî lider Ali Hamaney’in ülkeden ayrılmanın yollarını aradığını iddia ederek “Bir yerlere gitmeye bakıyor. Durum kötüleşiyor” dedi.
“Göstericilere müsamaha gösterilmeyecek”
Bu arada İran devlet medyasının, Hamaney’in konuşması sonrasında göstericileri defalarca “terörist” diye nitelemesi dikkat çekti. Haberlerde “ABD ve İsrail’in terörist ajanlarının sokakları ateşe verdiği ve şiddete başvurduğu” belirtilirken, otomobiller, itfaiye araçları ve otobüslerin tahrip edildiğine dikkat çekildi. Sadece başkent Tahran’da dünkü gösteriler sırasında 42 otobüs, kamu aracı ve ambulans ile on kamu binasının ateşe verildiği belirtildi.
İran Yargı Erki Başkanı Gulam Hüseyin Muhsini Ejei de bir açıklama yaparak göstericilerin “kararlılıkla azamî cezalara çarptırılacağını, hiçbir şekilde müsamaha gösterilmeyeceğini” söyledi.
Associated Press (AP) haber ajansı gösterilerde can kaybının 50’yi aştığını yazdı.
