Eski NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen, Salı günü AFP’ye yaptığı açıklamada Donald Trump’ın Grönland’a yönelik tehditleri nedeniyle NATO’nun tarihindeki en büyük krizle karşı karşıya olduğunu ve ABD liderini “pohpohlama” döneminin sona erdiğini söyledi.
Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’ndan verdiği röportajda Rasmussen, “Bu sadece NATO için bir kriz değil, aynı zamanda transatlantik toplumun tamamı için bir kriz ve İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana bildiğimiz dünya düzenine yönelik bir meydan okumadır” dedi. Rasmussen,“Tehlikede olan NATO’nun geleceği ve dünya düzeninin geleceğidir.” ifadelerini kullandı.
2009-2014 yılları arasında NATO’ya liderlik eden ve eski Danimarka başbakanı olan Rasmussen, Trump’ın gümrük vergisi tehditlerinin ardından mevcut NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile diğer Avrupalı liderleri ABD başkanına karşı daha sert bir tutum almaya çağırdı.
“Stratejimizi değiştirmeli ve Trump’ın yalnızca güç, kuvvet ve birliğe saygı duyduğunu kabul etmeliyiz. Avrupa’nın tam olarak bunu göstermesi gerekiyor. Pohpohlama dönemi bitti. Artık yeter.”
Rasmussen’in bu açıklamaları, aralarında Rutte’nin de bulunduğu Avrupalı liderlerin Trump ile konuşarak onu ikna etmeye çalışmak üzere Davos’taki görüşmelere hazırlandığı bir dönemde geldi. Rasmussen, NATO etrafında dönen mevcut krizin hâlâ “düzeltilebileceğini” savundu.
Ancak Trump’ın eylemlerinin Washington ile uzun süredir müttefik olan Avrupalı ülkeler arasında Rusya ve Çin’in işine yarayan bir zihinsel kopuşa sebep olduğunu söyledi. “Bu, NATO tarihinde gördüğümüz diğer tüm anlaşmazlıklardan farklı yeni bir durumdur. Eğer Trump Grönland’a saldırır ve askeri harekât başlatırsa, bu fiilen NATO’nun sonu anlamına gelir.” dedi.
Ukrayna’dan dikkati dağıtıyor
72 yaşındaki Rasmussen, Grönland meselesinin Trump için Ukrayna’daki Rus savaşından dikkati uzaklaştıran bir “kitlesel dikkat dağıtma silahı” haline geldiğini söyledi:
“Şu anda herkes Grönland’ı konuşuyor; oysa bu Kuzey Atlantik güvenliği için gerçek bir tehdit değil. Gerçek tehdit Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısıdır ve dikkat bu gerçek tehditten uzaklaştırılmamalıdır.”
2001-2009 yılları arasında Danimarka’yı yöneten Rasmussen, Grönland konusunda ABD ile şimdi “yapıcı bir diyalog” kurulması gerektiğini belirtti. Kopenhag ile Washington’un, Grönland’daki asker konuşlandırmalarını düzenleyen 1951 tarihli anlaşmayı güncelleyebileceğini, bölgeyi ABD şirketlerine maden çıkarımı için açabileceğini ve Rusya ile Çin’i dışarıda tutma konusunda anlaşabileceğini söyledi.
Ancak Trump’a toprak devri gibi temel bir konuda uzlaşma olamayacağını vurguladı. “Bir isteği dışında tüm taleplerini karşılayabiliriz” diyen Rasmussen şöyle devam etti: “Grönland satılık değil ve bir emlak uzmanı olarak, eğer bir mülk satılık değilse, onu satın alamayacağını bilmesi gerekir.”
