• Turkhane Logo

Enerji krizi: Almanya'da "blackout" korkusu

Almanya'da doğal gaz darboğazının yanısıra elektrik sisteminin de uzun süreli çökmesinden endişe ediliyor. Olası bir blackout, yani plan dışı uzun kesintilere karşı önlemler alınıyor.

12:13 31 Ekim 2022 Pazartesi
Enerji krizi: Almanya'da
Almanya'da doğal gaz darboğazının yanısıra elektrik sisteminin de uzun süreli çökmesinden endişe ediliyor. Olası bir blackout, yani plan dışı uzun kesintilere karşı önlemler alınıyor.

DWden Elmas Topcunun haberine göre,  Ukrayna savaşının başlamasıyla Almanyada yaşanan enerji darboğazına karşı Berlin küresel piyasalardan yogun gaz tedariğine gitti. Rusyadan gelen doğal gazın Ağustos sonundan bu yana tamamen kesilmesi üzerine tasarruf önlemlerini daha da artırdı. Doğal gazdan sonra şimdi de binlerce haneyi etkileyecek uzun süreli elektrik kesintleri yani blackout yaşanmasından endişe ediliyor. Son günlerde medya, hükümet, bakanlıklar ve ilk yardım kuruluşları muhtemel bir blackout senaryosu üzerinde duruyor ve bunun nasıl engellenebileceğini tartışıyor. Bazı cezaevleri, hastaneler ve işletmeler de blackout tatbikatları yapmaya başladı.

Merkezi Bonnda bulunan Almanya Federal Sivil Savunma ve Afet Yardımı Dairesi (BBK), DW Türkçeye verdiği bilgide, önceki dönemlere göre vatandaşların danışma hatlarına ilgisinin arttığını, acil durumlar halinde yapılması gerekenleri içeren broşürlerin de eskisine oranla daha fazla ısmarlandığını veya sayfadan indirildiğini aktardı.

BBKnın kamuoyu araştırma şirketi Forsaya yaptırdığı araştırmanın sonuçları da halktaki endişenin boyutunu ortaya koyuyor. Sonuçları ay ortasında açıklanan araştırmaya göre önümüzdeki kış elektrik dağıtımında sıkıntı yaşanacağını düşünen vatandaşların oranı yüzde 40a ulaştı. Araştırmaya katılanların yüzde 51i doğal gaz ve elektrikte yaşanacak olası darboğaz ve buna bağlı fiyat artışları nedeniyle para biriktirmeye başladığını söyledi.

Yüzde 38i temel gıda depoladı

BBKnın kamuoyu araştırması, vatandaşların yüzde 49unun, yani neredeyse yarısının, tasarruflu cihaz veya aletlere geçiş yaptığını da gözler önüne seriyor. Bir blackout, yani binlerce haneyi kapsayacak uzun süreli elektrik kesintisi ihtimaline karşı katılımcıların yüzde 38i temel gıda ürünleri depoladığını da belirtti.  
BBKnın araştırmasına katılan her 10 kişiden 9u aydınlatmada da tasarrufa gittiğini, kaloriferinin derecesini düşürdüğünü, evinin veya ofisinin her odasını ısıtmadığını söyledi. Yüzde 72si küvet yerine artık duşu tercih ettiğini, süresini de azalttığı vurguladı. Araştırmaya katılanların yüzde 68i çamaşır ve bulaşık makinelerinde de artık ekonomik programları tercih ettiğini, kurutucu kullanmaktan da vazgeçtiğini belirtti.

Almanyada hükümet 1 Eylülden itibaren enerji tasarrufu planını yürürlüğe koydu. Hedeflenen yüzde 20 tasarruf sayesinde doğal gaz depolarının kışın sert dönemini atlatacak biçimde dolması amaçlandı. Başlangıçta sadece doğal gaz sıkıntısı yaşanacağı izlenimi doğduğundan çok sayıda kişi gecen aylarda önce elektrikli ısıtıcılara yöneldi. Ancak yetkililer bu konuda da vatandaşları uyarmaya başlayınca uzun süreli elektrik kesintileri korkusu ve sonuçlarına dair kaygıların da arttığı görüldü. Olası elektrik kesintilerine karşı sene sonunda kapatılması hedeflenen üç nükleer santralin ilkbahara kadar acil ihtiyaç durumunda kullanımda tutulması kararı da insanları rahatlamaya yetmedi.

Blackout yaşanırsa hayat nasıl etkilenecek?

Geniş bir alanı kapsayan uzun süreli elektrik kesintileri yaşanması halinde Almanyada buna bağlı pek çok sistemin çökme ihtimali de bulunuyor. Böyle bir durumda Almanyada telefon ve internet hizmet verilmeyeceği gibi içme suyu tedariğinin de sağlanamayacağı bildiriliyor. Buzdolapları ve soğutma sistemleri de çalışmayacağından gıdalarda bozulma meydana gelmesi, market ve mağazalar başta olmak üzere pek çok binanın otomatik kapı sistemlerinin işlem dışı kalması da korku senaryolarının bir parçası. Elektronik ödeme sistemleri, bankamatikler, trafik lambaları, tünellerdeki havalandırmalar ve toplu taşıma gibi akla gelebilecek her alanda hayatın akışın durması söz konusu olabilir.

Almanyada yakın geçmişe dair en kapsamlı blackout Kasım 2005te yaşandı. Soğuk ve kar yağışlı havanın günlerce sürmesi nedeniyle Münsterland bölgesinde 82 elektrik direği devrilmiş, 250 bin hane beş günden fazla tamamen elektriksiz kalmış, hayat felce uğramıştı.

Elektrik sisteminin çökme ihtimali ne kadar?

25 Ekimden itibaren küresel piyasalardan sağlanan sıvı gaz sayesinde Almanyadaki gaz depolarının yüzde 97,7si dolu. Ancak ılık giden hava şartlarının değişmesiyle bu durumun kısa sürede değişebileceği belirtiliyor. Federal hükümetin yaptırdığı 2022/23 dönemine dair risk analizine göre geniş alanı kapsayan ve uzun sürecek elektrik kesintisi yaşanması şu an için ihtimal dışı, ancak bu kesinlikle olmayacağı anlamına gelmiyor deniliyor.
Der Spiegele konuşan Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Avrupada kışın sorunsuz geçeceğini düşünenlerden. Birol, gaz sıkıntısı yaşanmayacağını, Rusyadan gaz gelmese de başka ülkelerden temin edildiğinden depoların dolu olduğunu hatırlatıyor. Birola göre çok soğuk ve uzun bir kış veya boru hatlarından birinde bir patlama gibi olağanüstü bir durum olmazsa önümüzdeki kış Avrupada sorunsuz geçecek.

Ancak Birola göre enerji krizi kış bitince atlatılmış olmayacak. Aksine gaz depoları kış sonunda boşalmış olacağından Avrupa ülkeleri yeniden yüksek miktarda sıvı gaz tedariğine gidecek. Çin bu yıl da süren pandemi tedbirlerini kaldırıp yeniden enerji satın alımında artırıma giderse sıvı gaza küresel çaptaki talep daha da artabilir. Bu da küresel çapta arzın en fazla yüzde 5 büyümesini bekleyen Birola göre piyasaların rahatlamasını engeller.

Elektrikle doğal gaz arasındaki bağlantı ne?

Federal İstatistik Dairesinin 2022nin ilk yarısına dair verilerine göre Almanyada elektrik ihtiyacının yüzde 48i yenilenebilir enerji, yaklaşık yüzde 52si de fosil kaynaklardan sağlanıyor. Doğal gazdan sağlanan elektriğin payı ise sadece yüzde 12 civarında. Buna rağmen enerji tedariğindeki korkunun artmasının nedeni yıllarca Rusyaya bu alanda büyük ölçüde bağımlı olunması. Yakın zamana kadar Almanya, doğal gaz ihtiyacının yaklaşık yüzde 55ini Rusyadan tedarik ediyordu. Berlin, son altı ayda Rusyaya bağımlılığını azaltmak için başka ülkelerden gaz almaya başladı. Bu da enerji fiyatlarında rekor artışına neden oldu.
Ayrıca Almanyadaki elektriğin birim fiyatı, farklı kaynaklardan sağlanan elektrikten en pahalıya mal olanının fiyatı baz alınarak belirleniyor ki o da son aylarda Rusyanın gazı kesmesiyle sıkıntısı çekilen doğal gazdan üretilen elektrik. Dolayısıyla oranı düşük olsa da piyasayı o belirliyor, zamların da önü kesilemiyor.

Son güncelleme: 12:13 31.10.2022
SIRADAKİ HABER
Sayfa Başı