Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelindeki kanser vakalarının yüzde 37’sinin önlenebileceğini bildirdi.
DSÖ, Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı’nın (IARC) katkılarıyla 4 Şubat Dünya Kanser Günü nedeniyle rapor yayınladı.
Veriler 185 ülke ve 36 kanser türünden elde edildi. Tütün, alkol, fiziksel hareketsizlik, hava kirliliği, ultraviyole radyasyon ve enfeksiyonlar dahil 30 önlenebilir neden incelendi.
Rapora göre 2022’deki tüm kanser vakalarının yüzde 37’sinin, yani 7,1 milyon vakanın önlenebilir nedenlerle bağlantılı olduğunun tahmin edildiği belirtildi.
Küresel boyutta kanser vakalarının yüzde 15’i tütünle ilişkili. Yüzde 10’u enfeksiyon, yüzde 3’üyse alkol tüketimiyle bağlantılı.
Önlenebilir kanser vakalarının neredeyse yarısını akciğer, mide ve rahim ağzı kanseri vakaları oluşturuyor.
Raporda akciğer kanserinin öncelikli nedeninin sigara ve hava kirliliği olduğu belirtildi. Mide kanseri Helikobakter pilori enfeksiyonuyla, rahim ağzı kanseri de genellikle İnsan Papilloma Virüsü’yle (HPV) ilişkilendirildi.
Erkeklerde yeni kanser vakalarının yüzde 23’ü sigaradan, yüzde 4’ü alkolden
Rapora göre önlenebilir kanser vakaları kadınlara göre erkeklerde önemli ölçüde daha yüksek. Vakaların yüzde 45’i erkeklerde, yüzde 30’ysa kadınlarda görüldü.
Erkekler arasında tüm yeni kanser vakalarının tahmini yüzde 23’ü sigaradan, yüzde 9’u ekfesiyonlardan ve yüzde 4’ü de alkolden kaynaklıyor.
Kadınlardaysa yeni kanser vakalarının yüzde 11’i enfeksiyonlara, yüzde 6’sı sigaraya ve yüzde 3’ü de yüksek vücut kitle indeksine bağlı.
‘Önleyebileceğimiz nedenlerden kaynaklandığını gösteren ilk analiz’
Raporda görüşlerine yer verilen çalışmanın yazarı ve DSÖ Kanser Kontrolü Ekip Lideri Andre Ilbawi, “Rapor, kanser riskinin ne kadarının önleyebileceğimiz nedenlerden kaynaklandığını gösteren ilk küresel analiz” dedi.
Ilbawi, ülkeler ve nüfus grupları genelindeki kalıpları inceleyerek hükümetlere ve bireylere birçok kanser vakasının önlenmesine yardımcı olacak daha spesifik bilgiler sağlayabileceklerine değindi.
IARC Kanser Gözetim Birimi Başkan Yardımcısı Isabelle Soerjomataram ise raporun ‘dönüm noktası’ niteliğinde olduğunu belirtti.
Soerjomataram şunları söyledi:
“Rapor ilk kez davranışsal, çevresel ve mesleki risklerin yanı sıra kanserin bulaşıcı nedenlerini de içeren, dünya çapında önlenebilir kanserin kapsamlı bir değerlendirmesi. Bu önlenebilir nedenlere çözüm bulmak, küresel kanser yükünü azaltmak için en güçlü fırsatlardan birini temsil ediyor.”
